FD 14 juni 2021: ‘Reflectie AFM omzeilt echte valkuilen compensatieregeling’

AFM, Herstelkader, Media, Rentederivaten, Renteswaps

De Autoriteit Financiële Markten speelt een belangrijke rol in de ontwikkelingen rondom rentederivaten in het MKB. Als toezichthouder heeft zij nu een reflectie geschreven over de uitvoering van het Herstelkader. Die heeft namelijk vier jaar langer geduurd dan oorspronkelijke bedoeld. De doelstelling van de reflectie is om lering te trekken ten behoeve van eventuele toekomstige compensatieregelingen.

Die reflectie is een goede eerste aanzet, maar om echt stappen voorwaarts te maken, is een veel grondiger analyse nodig. Zo blijkt in mijn praktijk bijvoorbeeld dat het probleem in derivatenkwesties niet zozeer wordt veroorzaakt door het product, maar veel meer door het (gebrekkige) advies. Als de toezichthouder (en banken) niet bereid is om veel dieper te kijken naar de inrichting van adviestrajecten binnen banken, en dan met name bij constructies waarbij verschillende productspecialisten zijn betrokken van verschillende afdelingen, dan mist zij een cruciaal aspect in de analyse.

Het Herstelkader heeft volledig geabstraheerd van het advies-aspect en richt zich vooral op producttechnische aspecten. Daar is het nodige voor te zeggen, maar het betekent ook dat klanten een compensatie krijgen zonder dat er ooit een klacht of probleem is geweest. Anderzijds kunnen klanten die daadwerkelijk een gebrekkig advies hebben gekregen een schade hebben ondervonden die veel groter is dan het Herstelkader kan compenseren. Het is daarom relevant om te onderzoeken of er sprake is van concentratie van gebrekkige advies c.q. klachten van klanten bij specifieke adviseurs of vestigingen van de bank. Om vervolgens te analyseren hoe dat advies tot stand is gekomen: welke datasystemen zijn gebruikt, hoe zijn die op elkaar afgestemd, welke afdelingen zijn betrokken, welke kennis is vereist, hoe vindt monitoring plaats, etc. Als daarover inzicht wordt verkregen, kunnen banken hun risico’s vooraf beter beheersen en kan (bij het alsnog voordoen van problemen op grotere schaal) veel gerichter en passender tot een goede oplossing worden gevonden. Dan hoeven mogelijk niet alle gevallen te worden gecompenseerd, maar alleen de specifieke gevallen waarbij bijvoorbeeld is gebleken dat een datasysteem onvolledig was ingevuld en vervolgens monitoring uitbleef. Daar hebben zowel de AFM, de banken als hun klanten baat bij.

In het FD werd een opinie-stuk van Cadension hierover gepubliceerd: Reflectie AFM omzeilt echte valkuilen compensatieregeling