Boetevrij aflossen in 2017?

AFM, Herstelkader, Rentederivaten, Renteswaps

Het Herstelkader voor rentederivaten schrijft niet alleen voor dat klanten een financiële compensatie over het verleden moeten krijgen, maar ook dat er voor de resterende looptijd van het rentederivaat aanpassingen moeten worden getroffen. Eén van die aanpassingen heeft direct concrete consequenties, nu de banken weer verdere vertraging hebben in de uitvoering van het Herstelkader.

Boetevrij aflossen

Volgens het Herstelkader moeten banken hun klanten de mogelijkheid bieden om elk kalenderjaar een deel van hun lening én renteswap boetevrij af te lossen. Tenminste, als diezelfde bank dat in de voorwaarden van vastrentende leningen als mogelijkheid heeft opgenomen. De redenering is namelijk, dat de combinatie van een variabelrentende lening en een renteswap vaak verkocht werd als een identiek alternatief voor een vastrentende lening, maar dan goedkoper. Bij de meeste banken hebben klanten met een vastrentende lening echter elk kalenderjaar de mogelijkheid om 5 of 10 procent van de oorspronkelijke hoofdsom van de lening boetevrij af te lossen. Bij de constructie met de renteswap bleek dat echter niet het geval te zijn.

Kalenderjaar

Die mogelijkheid tot boetevrij aflossen bij een vastrentende lening is strikt gekoppeld aan het kalenderjaar. De klant mag hiervan jaarlijks gebruik maken, maar de regeling is niet-cumulatief; als je er in 2017 géén gebruik van hebt gemaakt, mag je die ruimte niet meenemen naar het volgende jaar en dan het dubbele percentage boetevrij aflossen. Als de aflossing dus niet daadwerkelijk tijdens het kalenderjaar gebeurt, is het recht definitief vervallen.

En precies daar zit de mogelijke benadeling voor klanten. Hoewel het Herstelkader al in december 2016 definitief was (en deze specifieke regeling overigens al in maart 2016 bekend was), hebben klanten tot nog toe steeds niet de mogelijkheid tot die boetevrije aflossing gehad. Dat is geheel te wijten aan de vertraging bij de banken. Aangezien het einde van het kalenderjaar 2017 nadert, dreigt ook de mogelijkheid voor dit jaar in het water te vallen.

Omdat veel rentederivaten in de periode 2007 – 2009 zijn afgesloten en veel van de bijbehorende leningen reguliere aflossingen kennen, is de restant hoofdsom van de lening soms relatief laag. Omdat de boetevrij-clausule betrekking heeft op de oorspronkelijke hoofdsom, kan dit er toe leiden dat door het gebruik maken van deze mogelijkheid uit het Herstelkader de restant lening grotendeels boetevrij kan worden afgelost. En de bijbehorende hoge renteverplichtingen van de renteswap aldus (grotendeels) worden beëindigd. De rentelasten kunnen op deze manier dus snel worden teruggedrongen.

Brief

Cadension heeft banken en toezichthouder reeds op dit aspect gewezen, namens haar klanten. Momenteel wordt onderzocht of en hoe invulling kan worden gegeven aan dit probleem. Ons advies is echter om niet de berichtgeving van uw bank hierover af te wachten, maar om nog in 2017 een brief naar uw bank te sturen. In die brief geeft u aan dat u het recht wil behouden om over 2016 en 2017 alsnog boetevrij te kunnen aflossen, volgens de regels van het Herstelkader. Op die manier is bij de bank dan immers bekend dat u dit recht wil behouden en kunt u hopelijk voorkomen dat u deze mogelijkheid over 2016 en 2017 verspeelt.

Via deze link heeft u een voorbeeldbrief die u naar de bank kunt sturen: Brief boetevrij aflossen_dec2017